Wat is E-HAZOP? Een diepgaande gids voor elektrische risicoanalyse
Utilities
Elektrische installaties in industriële omgevingen brengen specifieke veiligheidsuitdagingen met zich mee. Traditionele HAZOP-methoden richten zich op procesveiligheid, maar schieten tekort bij complexe hoogspanningssystemen. Daarom werd E-HAZOP ontwikkeld: een gestructureerde methode om elektrische risico’s systematisch te identificeren en te beheersen. Deze aanpak is essentieel voor projecten zoals hoogspanningsstations, batterij-energieopslag (BESS) en andere kritische infrastructuur.
Wat is E-HAZOP?
E-HAZOP staat voor Electrical Hazard and Operability Study. Het is een formeel raamwerk voor het analyseren van elektrische installaties met als doel:
- Identificeren van gevaren voor personeel en omgeving.
Beoordelen van ontwerp en operabiliteit van het systeem. - Minimaliseren van risico’s door aanbevelingen voor ontwerp, procedures en training.
- De methode is semi-kwantitatief: risico’s worden beoordeeld op basis van waarschijnlijkheid en gevolg, en geclassificeerd via een risicomatrix (bijvoorbeeld ALARP-principe).
Waarom is E-HAZOP nodig?
Elektrische systemen verschillen fundamenteel van procesinstallaties:
- Hoogspanningscomponenten (33 kV tot 150 kV) brengen risico’s zoals elektrocutie, vlambogen en explosies.
- Complexe interacties tussen transformatoren, schakelaars en beveiligingslogica kunnen leiden tot black-outs of gevaarlijke situaties.
- Menselijke factor: operatorfouten tijdens schakelingen of noodsituaties kunnen ernstige gevolgen hebben.
E-HAZOP biedt een gestructureerde manier om deze risico’s vroegtijdig te identificeren en te mitigeren.
De drie pijlers van E-HAZOP:
De methode bestaat uit drie complementaire deelstudies:
- SAFAN – Safety Analysis
Analyse van fysieke gevaren in de installatie:- Elektrocutie door direct of indirect contact.
- Brandrisico in batterijcontainers of schakelkasten.
- Explosiegevaar door gasaccumulatie of mechanische spanning.
- SYSOP – System Security & Operability Analysis
Beoordeling van systeemontwerp en bedrijfszekerheid:- Werkt de beveiligingslogica correct bij storingen?
- Zijn schakelaars, transformatoren en beschermingssystemen betrouwbaar?
- Hoe wordt redundantie en continuïteit van energievoorziening gegarandeerd?
- OPTAN – Operator Task Analysis
Focus op menselijke interactie:- Zijn procedures duidelijk en uitvoerbaar?
- Hoe reageren operators in noodsituaties?
- Welke training en hulpmiddelen zijn nodig om fouten te voorkomen?
Hoe verloopt een E-HAZOP?
- Multidisciplinair team: engineering, HSE, operations, onderhoud.
Fasen: van conceptontwerp tot “frozen design”. - Werkmethode: gebruik van guidewords en promptwords om systematisch afwijkingen en gevaren te identificeren.
- Risicobeoordeling: inherent, huidig en residueel risico worden vastgelegd en geclassificeerd.
Voordelen van E-HAZOP:
- Vroegtijdige risicobeheersing voorkomt dure herontwerpen.
- Compliance met wetgeving en interne veiligheidsnormen.
- Betere bedrijfszekerheid en bescherming van personeel.
Conclusie:
E-HAZOP is dé standaard voor elektrische risicoanalyse in complexe projecten. Het combineert technische diepgang met praktische aanbevelingen en legt een solide basis voor veilige, betrouwbare energie-infrastructuur.
