KB 2012 & AREI 2020 — hoe verhouden ze zich?

Het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (AREI) bepaalt welke technische eisen gelden voor het ontwerp, de uitvoering, de keuring, het onderhoud en de wijziging van elektrische installaties. Het reglement is van toepassing op alle installaties in België: residentieel, commercieel én industrieel. Sinds 1 juni 2020 geldt het “Nieuwe AREI”, dat het vroegere reglement heeft vervangen. Deze herwerking is overzichtelijk opgedeeld in drie delen, zodat de voorschriften beter aansluiten op het type installatie: huishoudelijke installaties, niet-huishoudelijke installaties en speciale installaties en locaties. In de praktijk fungeert het AREI als de technische referentie waar installateurs, ontwerpers en controleorganismen zich aan moeten houden.

Het Koninklijk Besluit van 2012 (kortweg KB 2012) richt zich specifiek op elektrische installaties op arbeidsplaatsen. Waar het AREI de technische normering beschrijft, legt het KB 2012 de verplichtingen van de werkgever vast in het kader van welzijn en veiligheid op het werk. Werkgevers moeten aantonen dat hun elektrische installaties veilig kunnen worden gebruikt, dat ze periodiek worden gecontroleerd en onderhouden, en dat er passende werkprocedures bestaan — denk aan lock-out/tag-out, duidelijke bevoegdheden en opleiding voor wie aan of nabij elektrische installaties werkt. Het KB 2012 verplicht dus het organisatorische kader waarbinnen de technische regels uit het AREI daadwerkelijk worden toegepast en geborgd.

Er zijn duidelijke gelijkenissen tussen beide regelgevingen. Zowel het AREI als het KB 2012 hebben als doel het voorkomen van elektrische risico’s en het beschermen van personen tegen elektrische gevaren. In veel situaties verwijst het KB 2012 naar het AREI als technische basis: het AREI zegt hoe de installatie technisch correct moet worden uitgevoerd, en het KB 2012 eist dat die uitvoering op de arbeidsplaats aantoonbaar veilig wordt georganiseerd en beheerd.

Tegelijk zijn er belangrijke verschillen. Het AREI is een algemeen technisch reglement dat voor alle elektrische installaties geldt, ongeacht de context. Het KB 2012 is arbeidsplaatsen-specifiek en legt de nadruk op beheer, organisatie en verantwoordelijkheid. Waar het AREI bijvoorbeeld voorschrijft hoe leidingen, verdeelborden en beveiligingen moeten worden uitgevoerd, schrijft het KB 2012 voor dat de werkgever risico’s systematisch beoordeelt, procedures vastlegt, medewerkers opleidt en periodieke controles laat uitvoeren. Je kunt het zo zien: AREI = technische eisen; KB 2012 = arbeidsveiligheid en naleving.

Samengevat: het AREI bepaalt de technische standaard voor veilige elektrische installaties; het KB 2012 zorgt ervoor dat die standaard op de werkvloer ook werkelijk wordt toegepast en bewaakt. Samen creëren ze een sluitend systeem: eerst technisch correct bouwen volgens het AREI, vervolgens aantoonbaar veilig beheren volgens het KB 2012.