EN ISO 13849-2:2012 — wat is nieuw/relevant
Machineveiligheid
Deze norm beschrijft hoe je aantoont dat veiligheidsfuncties in je besturing daadwerkelijk werken zoals ontworpen. Ze vult EN ISO 13849-1 (ontwerp & beoordeling) aan met een gestructureerde validatie via analyse en testen.
EN ISO 13849 behandelt de veiligheidsgerelateerde delen van besturingssystemen (Safety-Related Parts of a Control System, SRP/CS). Deel 1 – Ontwerp en beoordeling (EN ISO 13849-1:2023) gaat over het ontwerp en de beoordeling van veiligheidsfuncties; Deel 2 – Validatie (EN ISO 13849-2:2012) gaat over het valideren (via analyse en testen) dat het ontwerp correct is gerealiseerd.
Harmonisatie: EN ISO 13849-2:2012 is geharmoniseerd onder de Machinerichtlijn, waardoor toepassing ervan een vermoeden van overeenstemming geeft. Gebruik in de praktijk steeds de meest recente stand van de techniek (bv. 13849-1:2023 voor ontwerp) en borg de validatie volgens Deel 2.
Context en relatie met oudere normen
EN ISO 13849 heeft de vroegere EN 954 vervangen. Sindsdien is EN ISO 13849 de referentie voor prestatieniveau (Performance Level, PL)-gebaseerde veiligheidssturingen.
Wat schrijft EN ISO 13849-2:2012 voor?
Doel: aantonen (via analyse en testen) dat de veiligheidsfuncties, de gekozen categorie (Cat. B, 1, 2, 3, 4) en het bereikte prestatieniveau (PL a–e) overeenstemmen met het ontwerp volgens EN ISO 13849-1.
De norm specificeert o.a. onafhankelijkheid van de validator (de persoon die valideert mag het ontwerp niet zelf gemaakt hebben), de validatiestappen, documentatie en testmethoden.
Kernpunten van de validatie (selectie):
- Betrouwbaarheid (Mean Time To Dangerous failure, MTTFd) aantonen voor veiligheidsrelevante onderdelen.
- Diagnostische dekking (Diagnostic Coverage, DC) bepalen en bewijzen.
Gemeenschappelijke oorzaak van falen (Common Cause Failure, CCF) adresseren met passende maatregelen. - Controleren of de beoogde categorie en PL daadwerkelijk worden gehaald (afhankelijk van architectuur, DC en MTTFd).
Annexen met hulpmiddelen: de norm bevat bijlagen met voorbeelden (elektrisch, hydraulisch) en een voorbeeldvalidatie voor een assemblagemachine (Annex E). Handig als leidraad voor validatiematrices, testcases en foutdiagnose.
Wat veranderde er door EN ISO 13849-1:2023?
De 2023-editie van Deel 1 positioneert validatie explicieter als onderdeel van het ontwerpproces (eindfase). Deel 2 blijft de normatieve kapstok voor het plannen, uitvoeren en vastleggen van de validatie.
